Aktualizacja: 13.06.2026

Kominek w domu to tania energia, symbol ciepła, przytulnej atmosfery i rodzinnego relaksu. Aby czuć się w pełni bezpiecznie, nie myśleć o zagrożeniach i aby ten „udomowiony ogień” był źródłem wyłącznie radości, kluczowe jest zapewnienie pełnego bezpieczeństwa.

Mimo że przepisy prawa nie zawsze nakładają obowiązek posiadania czujników i detektorów, zdrowy rozsądek i statystyki Państwowej Straży Pożarnej wskazują, że czujniki czadu, dymu i gazu są najskuteczniejszą, a jednocześnie tanią, polisą na życie.

Nowelizacja Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, która wprowadziła oficjalny prawny obowiązek montażu autonomicznych czujników czadu oraz dymu. Przepisy te są wdrażane etapami.

Harmonogram wprowadzania obowiązku prawnego

To, czy już w tym momencie masz prawny nakaz instalacji urządzenia, zależy od statusu i przeznaczenia Twojej nieruchomości:

Ważna uwaga eksperta: Choć dla właścicieli starszych domów jednorodzinnych ustawodawca przewidział długi czas na dostosowanie się (aż do 2030 roku), czekanie na tę datę to zwyczajne igranie z ogniem. Niezależnie od tego, czy Twój salon zdobi klasyczny wkład żeliwny marki Kawmet, nowoczesne palenisko od Dorako, czy wolnostojąca koza – sprawny czujnik tlenku węgla to wydatek rzędu kilkudziesięciu złotych, który stanowi absolutny fundament bezpieczeństwa Twojej rodziny. Za brak wymaganego czujnika grożą też surowe mandaty (do 5000 zł), a w razie tragedii – odmowa wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela.

Główne zagrożenia: tlenek węgla (czad), gaz, pożar.

Tlenek Węgla (Czad)

Tlenek węgla (CO), potocznie zwany czadem, to gaz wyjątkowo niebezpieczny, ponieważ jest bezwonny, bezbarwny i niewyczuwalny dla człowieka. Powstaje w wyniku niepełnego spalania paliw (drewna, gazu, węgla) spowodowanego najczęściej niedostatecznym dopływem tlenu do paleniska lub wadliwą wentylacją i zapchanym przewodem kominowym.

W przypadku kominków i pieców na drewno, tlenek węgla może powstać np. przy zbyt szybkim zamknięciu szybra na czopuchu (wylotu spalin w kominkach żeliwnych) lub dopływu powietrza. Czad wiąże się z hemoglobiną 210 razy szybciej niż tlen, blokując jego dopływ do mózgu i narządów wewnętrznych, co może prowadzić do trwałych uszkodzeń lub śmierci.

Jak należy montować czujniki czadu (CO)?

Czujnik czadu należy montować w pomieszczeniach, gdzie znajduje się potencjalne źródło czadu, czyli przede wszystkim w salonie z kominkiem, kotłowni, łazience z podgrzewaczem gazowym wody oraz w sypialniach.

• Wysokość. Na ścianie, na wysokości 1,5–1,9 metra od podłogi (w tzw. strefie oddychania). Jeśli montujemy czujnik w sypialni, można go umieścić niżej, nawet 70–100 cm od podłogi, blisko łóżka, aby alarm był słyszalny podczas snu.
• Odległość od źródła. W odległości 1–3 metry (optymalnie 2 metry) w poziomie od kominka, pieca czy innego urządzenia grzewczego.
• Miejsca do unikania. Nie należy montować: przy kratkach wentylacyjnych, oknach, drzwiach (gdzie zakłóca go świeże powietrze), w tzw. martwych przestrzeniach (za zasłonami, meblami), w miejscach o dużej wilgotności lub narażonych na kurz/aerozole.

Źródło: Gov.pl

Ochrona przed Pożarem: czym są i jak montować czujniki dymu?

Czujnik dymu wykrywa widoczne cząstki stałe – dym, który jest efektem ubocznym pożaru. Dym towarzyszący pożarowi jest często bardziej niebezpieczny niż same płomienie, ponieważ zawiera toksyczne gazy, które mogą spowodować utratę przytomności w kilka sekund. Wczesne wykrycie ognia jest kluczowe dla ewakuacji.

Czujniki dymu (optyczne lub jonizacyjne) powinny być montowane w strefach komunikacyjnych, na każdej kondygnacji i w pobliżu sypialni, tak aby alarm był słyszalny przez wszystkich domowników.

Jakie są główne zasady montażu?

• Lokalizacja. Na środku płaskiego sufitu
• Sufit pochyły. W obszarze do 90 cm od najwyższego punktu sufitu.
• W domach: W korytarzu w pobliżu sypialni oraz co najmniej jeden na każdym piętrze. W salonach z kominkiem zalecany jest montaż na suficie

 
Źródło: Gov.pl

Gdzie i kiedy stosować czujniki gazu?

Jeśli w domu posiadasz kominek gazowy, kuchenkę na gaz lub piec gazowy, niezbędny jest dedykowany czujnik gazu. Wykrywa on ulatniający się gaz (ziemny, LPG, propan-butan), zanim jego stężenie osiągnie niebezpieczną granicę grożącą wybuchem.

W przeciwieństwie do czadu, lokalizacja czujnika gazu zależy od rodzaju gazu:

• Gaz ziemny (lżejszy od powietrza): Czujnik montujemy blisko sufitu, w odległości 15–30 cm od niego.
• Gaz LPG, Propan-Butan (cięższy od powietrza): Czujnik montujemy blisko podłogi, w odległości 15–30 cm nad podłogą.

Należy zachować odległość do 4-6 metrów od potencjalnego źródła wycieku oraz unikać montażu w pobliżu wentylacji i okien.

Kompleksowa ochrona domu. Jakie czujniki zastosować?

Pamiętaj, że czujnik czadu nie wykryje dymu, a czujnik dymu nie ostrzeże przed czadem. Pełne bezpieczeństwo zapewnia tylko duet, a tam, gdzie jest gaz, również trio detektorów.

Co powinien mieć dobry czujnik?

• Certyfikaty: Sprawdź zgodność z Polską Normą PN-EN 50291 (dla CO).
• Głośność alarmu: Powinien emitować alarm o natężeniu co najmniej 85 dB.
• Funkcja Test/Reset: Umożliwia comiesięczne sprawdzenie poprawności działania.
• Wyświetlacz: Dla czujnika CO jest przydatny do monitorowania stężenia tlenku węgla w czasie rzeczywistym.
• Żywotność: Czujniki mają ograniczoną żywotność (zwykle 3–7 lat) i należy je regularnie wymieniać zgodnie z zaleceniami producenta.

Co robić w razie alarmu?

1. Otwórz okna i drzwi, aby wpuścić świeże powietrze.
2. Opuść zagrożone pomieszczenia.
3. Wyprowadź poszkodowaną osobę na świeże powietrze.
4. Wezwij pomoc – Pogotowie Ratunkowe (999) i Straż Pożarną (998 lub 112).
5. W razie potrzeby rozpocznij pierwszą pomoc: sztuczne oddychanie i masaż serca.

Jeśli posiadasz w domu kominek na drewno lub kominek gazowy, komfort, spokój i bezpieczeństwo idą ze sobą w parze. Inwestycja w detektory to koszt zaledwie kilkudziesięciu do stu kilkudziesięciu złotych. To minimalnym wydatkiem w porównaniu z ochroną zdrowia i życia Twoich bliskich. Zadbaj o to już dziś!

Autor: Piotr Wiśniewski, specjalista ds. kominków, doradca klienta. W Extrakominki od 2016 roku.