Planujesz postawić kozę na drewno w domu, który ma stary, murowany komin z cegły? Zaglądasz do kanału i widzisz niewielki, prostokątny otwór, w który standardowa rura spalinowa po prostu się nie mieści. To bardzo częsta sytuacja, a jej rozwiązanie jest prostsze, niż się wydaje: piec wolnostojący z wylotem spalin fi 130 mm.

Takich urządzeń jest na rynku zdecydowanie mniej niż modeli z wylotem fi 150 mm, dlatego wiele osób w ogóle o nich nie wie. Próbują wtedy „dopasować” większą kozę do małego komina, co kończy się redukcjami, słabym ciągiem i dymieniem przy rozpalaniu.

W tym poradniku wyjaśniam, kiedy piec z wylotem fi 130 mm jest najlepszym (a często jedynym rozsądnym) wyborem, dlaczego tych modeli jest niewiele, na co uważać w domu z rekuperacją i jak poprawnie podłączyć kozę fi 130 do murowanego komina. Na końcu znajdziesz zestawienie wybranych pieców fi 130 mm dostępnych w ExtraKominki.pl wraz z elementami podłączeniowymi.

Koza K12 fi 130 mm.

Fi 130 czy fi 150? Czym różnią się wyloty spalin

Średnica wylotu spalin, czyli tzw. czopucha, to jeden z kluczowych parametrów pieca. Określa, jaką rurą podłączysz urządzenie do komina i jaki przekrój musi mieć przewód kominowy.

Różnica 2 cm średnicy wygląda niewinnie, ale w przekroju robi się z niej sporo:

• rura fi 130 mm ma pole przekroju ok. 133 cm²,
• rura fi 150 mm ma pole przekroju ok. 177 cm².

To o około 25% więcej! Dla instalacji ma to dwie konsekwencje. Po pierwsze, piec fi 150 mm potrzebuje kanału kominowego o większym przekroju. Po drugie, rura fi 150 mm fizycznie nie zmieści się tam, gdzie fi 130 mm wchodzi bez problemu.

Fi 150 mm to obecnie standard rynkowy. Zdecydowana większość nowych kóz, zarówno stalowych, jak i żeliwnych, ma właśnie taki wylot. Nowe domy jednorodzinne mają zwykle systemowe kominy ceramiczne fi 200 mm, do których fi 150 mm pasuje bez kombinowania. Problem pojawia się w budynkach starszych.

Kiedy warto (a nawet trzeba) wybrać piec z wylotem fi 130 mm

Murowany komin z cegły o małym, prostokątnym przekroju

To najważniejszy i najczęstszy powód. W domach budowanych kilkadziesiąt lat temu przewody dymowe murowano z cegły pełnej. Typowy kanał ma wymiar 14 x 14 cm (tzw. „pół cegły na pół cegły”), rzadziej 14 x 20 cm lub 14 x 27 cm. Taki kanał ma przekrój prostokątny lub kwadratowy, a jego krótszy bok wynosi zaledwie 14 cm.

Co z tego wynika w praktyce?

• Rura fi 150 mm nie zmieści się w kanale o szerokości 14 cm. Nie da się jej wprowadzić do przewodu ani osadzić w nim wkładki przyłączeniowej bez kucia.
• Rura fi 130 mm pasuje do takiego kanału idealnie. Zostaje kilka milimetrów luzu z każdej strony, co pozwala osadzić rurę lub wkładkę i solidnie uszczelnić połączenie.
• Przekrój kanału 14 x 14 cm (ok. 196 cm²) jest większy od przekroju rury fi 130 mm (ok. 133 cm²). Zachowana jest więc podstawowa zasada: przewód kominowy nie może mieć mniejszego przekroju niż wylot urządzenia.

Jeśli masz w domu taki komin, piec z wylotem fi 130 mm pozwala podłączyć się do istniejącego przewodu bez frezowania komina, kucia ścian i kosztownej przebudowy.

Dlaczego nie warto montować redukcji z fi 150 na fi 130 mm

Kusząca wydaje się opcja: kupić popularną kozę fi 150 mm i zwęzić podłączenie redukcją do fi 130 mm. To błąd. Producenci pieców nie dopuszczają zmniejszania średnicy wylotu spalin, a urządzenie zaprojektowane pod fi 150 mm potrzebuje odpowiedniego przekroju, aby spaliny swobodnie uchodziły do komina.

Skutki redukcji są przewidywalne: słabszy ciąg, dymienie przy otwieraniu drzwiczek, szybciej brudząca się szyba, większe osadzanie sadzy w kominie i realne ryzyko utraty gwarancji. Ponadto kominiarz może odmówić pozytywnego odbioru takiej instalacji. Dlatego przy małym, murowanym kominie piec dobiera się do komina, a nie odwrotnie.

Frezowanie komina to alternatywa, ale droga

Teoretycznie kanał 14 x 14 cm można poszerzyć, frezując go od środka, a następnie włożyć stalowy wkład kominowy o większej średnicy. To jednak dodatkowe koszty, brud, ingerencja w konstrukcję komina i konieczność konsultacji z kominiarzem. Jeżeli Twoje potrzeby grzewcze mieszczą się w zakresie mocy, jaki oferują kozy fi 130 mm (od ok. 4,6 do 10 kW), wybór takiego pieca jest po prostu prostszy i tańszy.

Inne sytuacje, w których fi 130 mm ma sens

• Wymiana starej kozy na nową. Jeśli dotychczasowy piec miał wylot fi 130 mm, a instalacja działała poprawnie, nowe urządzenie z identycznym wylotem pozwoli wykorzystać istniejące podłączenie.
• Domek letniskowy, altana, warsztat. Niewielkie pomieszczenia nie potrzebują dużej mocy, a małe kozy fi 130 mm idealnie odpowiadają ich zapotrzebowaniu na ciepło.
• Kuchnia lub dom, w którym chcesz gotować na piecu. Wiele żeliwnych kóz fi 130 mm ma opcję montażu fajerek, o czym piszę niżej.

Dlaczego pieców z wylotem fi 130 mm jest na rynku tak mało

Wylot fi 130 mm to przede wszystkim domena tradycyjnych kóz żeliwnych. Tego typu konstrukcje projektowano z myślą o starszym budownictwie, w którym dominowały właśnie murowane kominy o niewielkim przekroju. Współczesne piece, szczególnie stalowe, powstają głównie z myślą o nowych domach z kominami systemowymi, dlatego producenci standaryzują je na fi 150 mm.

Efekt jest taki, że wybór kóz fi 130 mm jest wyraźnie węższy niż w przypadku fi 150 mm. Nie oznacza to jednak, że musisz godzić się na przestarzałe urządzenie. Wszystkie modele, które omawiam w tym artykule, spełniają wymagania Ekoprojektu, a część z nich także restrykcyjnej niemieckiej normy BImSchV II. Znajdziesz wśród nich też wyjątek od „żeliwnej reguły”, czyli stalowy piec kaflowy WK440.

Więcej o różnicach między konstrukcjami żeliwnymi i stalowymi przeczytasz w artykule Kominek żeliwny czy stalowy: który sprawdzi się lepiej?

Piec fi 130 mm a rekuperacja: na co uważać

Jeśli w Twoim domu działa rekuperacja lub wentylacja mechaniczna, piec musi być szczelny i pobierać powietrze do spalania wyłącznie z zewnątrz budynku, przez dolot. W przeciwnym razie pracująca wentylacja może zaburzać ciąg i zasysać spaliny do pomieszczenia.

Z kozami fi 130 mm jest tu problem. Większość z nich to klasyczne piece żeliwne, które pobierają powietrze z pomieszczenia i nie powinny pracować w domu z rekuperacją. Konstrukcja z łączonych odlewów utrudnia pełne uszczelnienie, a wiele modeli w ogóle nie ma króćca dolotu powietrza.

Są jednak nieliczne wyjątki. W naszej ofercie to przede wszystkim Koza K12 fi 130, która ma dolot powietrza z zewnątrz (fi 100 mm, podłączany od spodu lub od tyłu) i według deklaracji producenta może być stosowana w domach z rekuperacją. Kozy k6 Eco i k9 Eco, także do domów z rekuperacją. Dolot ma także Hestia S17 Eco, ale pamiętaj: sam dolot nie oznacza jeszcze szczelności. Zanim zamontujesz piec w domu z wentylacją mechaniczną, zawsze sprawdź w dokumentacji, czy producent dopuszcza taką pracę.

Marek Kozłowski, Expert Extrakominki: Dobra wiadomość jest taka, że domy z murowanymi kominami z cegły to najczęściej budynki z tradycyjną wentylacją grawitacyjną. Tam koza bez dolotu sprawdzi się bez problemu, pod jednym warunkiem: do pomieszczenia z piecem musi napływać świeże powietrze (np. przez nawiewnik okienny lub kratkę), aby ogień miał czym oddychać.

Piece wolnostojące z wylotem fi 130 mm w ofercie ExtraKominki.pl

Poniżej zestawienie wybranych piecyków i kóz fi 130 mm dostępnych w naszym sklepie. Wszystkie spełniają wymagania Ekoprojektu.

Koza K12 fi 130: jedyna z tej grupy do domu z rekuperacją

Koza K12 fi 130 to niewielka, żeliwna koza o mocy 6 kW i sprawności 82,5%, co jak na piec żeliwny jest wynikiem bardzo dobrym. Ma minimalistyczną, nowoczesną bryłę, dolot powietrza z zewnątrz i może pracować w domach z rekuperacją. Spełnia Ekoprojekt oraz BImSchV II. Waży ok. 102 kg, a szerokość poniżej 40 cm ułatwia ustawienie jej nawet w ciasnym pomieszczeniu. To pierwszy wybór, jeśli masz mały komin, ale dom z wentylacją mechaniczną.

Koza K6 fi 130: klasyka z możliwością gotowania

Koza K6 fi 130 to żeliwny piec o mocy 8 kW, który według producenta ogrzeje ok. 50–100 m². Wylot spalin możesz poprowadzić od góry lub od tyłu. Przy podłączeniu tylnym na górnej płycie zamontujesz fajerki i wykorzystasz kozę do gotowania lub podgrzewania posiłków. Koza K6 ECO fi 130 - kominek o takim samym kształcie ale z dolotem powietrza, możliwością działania w domach z rekuperacją oraz wyłożeniem paleniska. Wersja ECO (do rekuperacji) nie ma możliwości zastosowania fajerek i gotowania, ponieważ kominek musi być szczelny.

Koza K9 fi 130: szeroka koza z funkcją kuchni

Koza K9 fi 130 to największa z kóz Kratki w tym zestawieniu: szeroka (ok. 77 cm), masywna (160 kg) i mocna, bo 10 kW przy paleniu drewnem. Po zamontowaniu fajerek pełni funkcję kuchni. Wyróżnia ją też możliwość opalania węglem kamiennym, ale wyłącznie po włożeniu do paleniska specjalnego koszyka na węgiel (oferowanego jako dodatkowy element). Jej bliska siostra: Koza K9 ECO fi 130 - kominek o takim samym korpusie ale z dolotem powietrza, możliwością montowania w domach z rekuperacją oraz wyłożeniem paleniska. I podobnie jak w k6 Eco: wersja ECO (do rekuperacji) nie ma możliwości zastosowania fajerek i gotowania, ponieważ kominek musi być szczelny.

Koza K10 fi 130: wąska i głęboka

Koza K10 fi 130 ma nietypowe proporcje: szerokość zaledwie ok. 39 cm i głębokość ok. 55 cm. Dzięki temu zmieści się we wnęce lub wąskim przejściu, a przy mocy 9,5 kW nadal ogrzeje spore pomieszczenie. Mieści polana o długości do 40 cm, a na górnej płycie można zamontować fajerki (jeden lub dwa komplety) i gotować.

Kawmet Prometeus S11 Eco 8,5 kW

Prometeus S11 Eco to żeliwny piecyk o mocy 8,5 kW z wyłożeniem paleniska, które chroni korpus i poprawia warunki spalania. Nie ma dolotu powietrza z zewnątrz, więc sprawdzi się w domu z wentylacją grawitacyjną.

Kawmet Eos S13 Eco 10 kW

Eos S13 Eco to żeliwna koza o mocy 10 kW z dodatkowymi drzwiczkami bocznymi do załadunku drewna. To wygodne rozwiązanie, gdy chcesz dokładać polana bez otwierania frontu. Model nie ma dolotu powietrza.

Kawmet Selena S14 Eco 6,5 kW

Selena S14 Eco to mniejsza odpowiedniczka Eos: żeliwny piecyk o mocy 6,5 kW, również z bocznymi drzwiczkami załadowczymi. Bez dolotu powietrza.

Kawmet Hestia S17 Eco 4,6 kW: najmniejsza w zestawieniu

Hestia S17 Eco to kompaktowa koza o mocy 4,6 kW i sprawności 78%, przeznaczona do pomieszczeń o powierzchni ok. 50 m². Waży tylko 81 kg, ma wyłożenie paleniska, szybę Robax oraz dolot powietrza z zewnątrz. Świetnie sprawdzi się w domku letniskowym, małym salonie lub pracowni.

Kawmet Artemida S18 Eco 6,5 kW

Artemida S18 Eco to żeliwna koza o mocy 6,5 kW z wyłożeniem paleniska, podwójną komorą spalania i dużą szybą, przez którą dobrze widać płomień. Ogrzeje ok. 65 m². Nie ma dolotu powietrza.

Piec kaflowy WK440 fi 130 (5,5 kW): stal i kafle

Piec kaflowy WK440 fi 130 to wyjątek w tym zestawieniu, bo ma stalowy korpus. Obłożono go kaflami w stylu retro (w wersji kremowej lub czarnej), które akumulują ciepło i oddają je jeszcze po wygaszeniu ognia. Komora spalania jest wyłożona materiałem akumulacyjnym, a sprawność sięga 80%. Przy mocy 5,5 kW to dobry wybór do mniejszego salonu, w którym liczy się także wygląd.

Koza Hestia S17 fi 130 mm.

Jak podłączyć kozę fi 130 mm do murowanego komina

Podłączenie kozy do istniejącego komina z cegły nie jest skomplikowane, ale wymaga trzymania się kilku zasad.

1. Zacznij od kominiarza. Przed zakupem pieca poproś o ocenę stanu technicznego przewodu: jego drożności, szczelności i ciągu. Stare kominy bywają popękane lub zarośnięte sadzą. Po montażu kominiarz powinien dokonać odbioru instalacji.
2. Osadź w ścianie komina wkładkę przyłączeniową. Wkładka dwuścienna 130 mm tworzy w otworze komina stabilne gniazdo, w które wsuwasz rurę. Rura nie może wchodzić zbyt głęboko w kanał, bo zwęzi jego przekrój.
3. Poprowadź rury jak najkrótszą drogą. Do dyspozycji masz rurę fi 130 o długości 1 m, a także krótsze odcinki 0,5 m i 0,25 m. Im mniej kolan, tym lepszy ciąg.
4. Zmień kierunek kolanem regulowanym. Kolano regulowane fi 130 90° pozwala precyzyjnie dopasować kąt połączenia między piecem a kominem.
5. Zamaskuj otwór rozetą. Rozeta fi 130 estetycznie wykańcza miejsce wejścia rury w ścianę.
6. Uszczelnij połączenia. Do uszczelnienia styku pieca z rurą oraz rury z wkładką użyj uszczelniacza wysokotemperaturowego odpornego na 1200°C. Zwykły silikon budowlany się do tego nie nadaje.
7. Zadbaj o podłoże i dopływ powietrza. Koza musi stać na niepalnej podłodze (np. płytki ceramiczne) lub podstawie szklanej / stalowej jeśli podłoga jest drewniana.

Najczęstsze błędy przy wyborze kozy do małego komina

• Kupno pieca fi 150 mm i montaż redukcji. Gorszy ciąg, dymienie i ryzyko utraty gwarancji.
• Za duża moc w stosunku do pomieszczenia. Przegrzany pokój zmusza do palenia „na dławiku”, co oznacza niepełne spalanie, brudną szybę i więcej sadzy w kominie. Dobierz moc do powierzchni, a nie „na zapas”.
• Montaż kozy bez dolotu w domu z rekuperacją. To realne zagrożenie cofaniem się spalin.
• Pominięcie kontroli kominiarskiej. Stary komin z cegły trzeba sprawdzić przed podłączeniem pieca, a nie po pierwszych problemach z dymieniem.

FAQ: najczęstsze pytania o piece z wylotem fi 130 mm

Czy do komina 14 x 14 cm można podłączyć kozę z wylotem fi 150 mm?
Nie jest to zalecane. Rura fi 150 mm nie zmieści się w kanale o szerokości 14 cm, a montaż redukcji na fi 130 mm pogarsza ciąg i jest niezgodny z zaleceniami producentów. Do takiego komina dobierz piec z fabrycznym wylotem fi 130 mm.

Czy piec z wylotem fi 130 mm grzeje słabiej niż piec fi 150 mm?
Nie. Średnica wylotu nie decyduje o mocy grzewczej. Kozy fi 130 mm w naszej ofercie mają moc od 4,6 kW (Hestia S17 Eco) do 10 kW (Koza K9, Eos S13 Eco), co wystarcza do ogrzania pomieszczeń od ok. 50 do ponad 100 m².

Która koza fi 130 mm nadaje się do domu z rekuperacją?
Z omawianych modeli producent dopuszcza pracę w domu z rekuperacją i wentylacją mechaniczną dla Kozy K12 fi 130, Kozy K6 Eco oraz Kozy k9 Eco. Mają ona dolot powietrza z zewnątrz fi 100 mm lub fi 125 mm (w zależności od modelu). Pozostałe kozy żeliwne z tej grupy pobierają powietrze z pomieszczenia.

Czy na kozie fi 130 mm można gotować?
Tak, w modelach Kratki K6, K9 i K10 można zamontować fajerki. Warunkiem jest podłączenie wylotu spalin od tyłu pieca, tak aby górna płyta była wolna.

Jakie elementy są potrzebne do podłączenia kozy fi 130 mm do komina z cegły?
Najczęściej: wkładka przyłączeniowa 130 mm osadzona w kominie, rury stalowe fi 130 mm o odpowiedniej długości, kolano (np. regulowane 90°), rozeta maskująca otwór oraz uszczelniacz wysokotemperaturowy.

Czy koza fi 130 mm spełnia wymagania uchwał antysmogowych?
Wszystkie piece fi 130 mm z naszego zestawienia spełniają wymagania Ekoprojektu, które są podstawowym kryterium w uchwałach antysmogowych obowiązujących w województwach. Koza K12 i piec WK440 spełniają dodatkowo niemiecką normę BImSchV II.

Podsumowanie: komu polecamy kozę z wylotem fi 130 mm

Piec wolnostojący z wylotem spalin fi 130 mm to najrozsądniejszy wybór, jeśli masz w domu murowany komin z cegły o niewielkim, prostokątnym przekroju, np. 14 x 14 cm. Rura fi 130 mm pasuje do takiego kanału idealnie, nie wymaga redukcji ani frezowania komina, a nowoczesne kozy żeliwne spełniające Ekoprojekt zapewniają czyste spalanie i przyjemne, akumulowane ciepło.

Pamiętaj tylko, że wybór takich urządzeń jest węższy niż w segmencie fi 150 mm, a większość z nich nie nadaje się do domów z rekuperacją. W takim przypadku sięgnij po Kozę K12, która ma dolot powietrza i deklarowaną zgodność z wentylacją mechaniczną.

Nie wiesz, który model wybrać do Twojego komina? Skontaktuj się z doradcą ExtraKominki.pl. Podaj wymiary kanału kominowego, powierzchnię pomieszczenia i rodzaj wentylacji w domu, a dobierzemy piec fi 130 mm wraz z kompletem elementów podłączeniowych.

Autor: Jakub Pokorski, specjalista ds. kominków, doradca klienta. W Extrakominki od 2008 roku.